Արմինֆո. 2025 թվականին ՀՀ պետական բյուջեի դեֆիցիտի և ՀՆԱ հարաբերակցության 5.5%-ից մինչև 3.7% կրճատումը նշանակալի նվաճում է։ Այս մասին մարտի 23-ին հայտարարեց ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը՝ Ազգային ժողովի ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի հանձնաժողովի նիստում՝ ներկայացնելով նախարարության 2021-2025 թվականների կառավարության ծրագրի շրջանակներում 2025 թվականին կատարած աշխատանքների մասին զեկույցը։
Նախարարի խոսքով՝ երկրի պետական պարտքի և ՀՆԱ հարաբերակցությունը 2025 թվականին նախատեսվում էր գերազանցել 50%-ը, սակայն անցյալ տարի գրանցվել է ոչ միայն ավելի ցածր արդյունք, այլև զգալիորեն ցածր ցուցանիշ նախորդ տարվա համեմատ (0.7 տոկոսային կետով)։ Սա, շարունակեց Հովհաննիսյանը, բացատրվում է երկու գործոնով՝ ՀՆԱ-ի աճի ավելի բարձր տեմպերով, որոնք գերազանցել են նախատեսված ցուցանիշը 2 տոկոսային կետով, և հարկերի հավաքագրման ավելի բարձր մակարդակով։ Վերջին հաշվով, այս ամենը հանգեցրել է պետական բյուջեի դեֆիցիտի և ՀՆԱ հարաբերակցության ավելի ցածր մակարդակի (3.7% նախատեսված 5.5%-ի փոխարեն)։ Սա, ըստ Վահե Հովհաննիսյանի, նշանակալի արդյունք է, որը հանգեցրել է պետական պարտքի հետագծի կրճատմանը։ Նախարարը հույս հայտնեց, որ պետության հարկաբյուջետային քաղաքականության արդյունքում այս նվազման միտումը կշարունակվի նաև մոտ ապագայում։
Հիշեցնենք, որ ՀՀ ֆինանսների փոխնախարար Արման Պողոսյանը նախկինում հայտնել էր, որ 2025 թվականի վերջին երկրի պետական պարտքը կկազմի 14.531 միլիարդ դոլար։ 2024 թվականի վերջի համեմատ այն աճել է 1.7 միլիարդ դոլարով կամ 13.1%-ով։ Դրամային համարժեքով պետական պարտքը վերջին մեկ տարվա ընթացքում աճել է 5.0927 տրիլիոնից մինչև 5.541.7 տրիլիոն դրամ։ Պետական պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցությունը նվազել է 0.7 տոկոսային կետով՝ հասնելով 47.3%-ի, ապահովելով հարկաբյուջետային կանոնների պահպանումը (ՀՆԱ-ի 50%-ից ցածր)։
2025 թվականի դեկտեմբերի վերջին կառավարության պարտքի կառուցվածքում ներքին պարտքի բաժինը 51.8%-ից (2024 թվականի վերջին) աճել է մինչև 53.4%, մինչդեռ դրամային պարտքը նախորդ տարվա վերջի 50.8%-ից աճել է մինչև 52.9%։
Միևնույն ժամանակ, 2025 թվականի հունվար-դեկտեմբեր ամիսներին բյուջեի դեֆիցիտը ֆինանսավորվել է զուտ փոխառության միջոցով՝ 438.7 միլիարդ դրամով (399.9 միլիարդ դրամ ամբողջ 2024 թվականի համար, մինչդեռ 2025 թվականի տարեկան ծրագիրը կազմում է 639.4 միլիարդ դրամ)։ Դրանից 297 միլիարդ դրամը ներգրավվել է ներքին աղբյուրներից (պետական գանձապետական պարտատոմսերի տեղաբաշխումից ստացված զուտ միջոցներ), իսկ 141.7 միլիարդ դրամը՝ արտաքին աղբյուրներից, համապատասխանաբար 291.4 միլիարդ դրամ և 348 միլիարդ դրամ տարեկան պլանի դիմաց։
Նշենք, որ կառավարության պարտքի սպասարկմանը (տոկոսավճարներ) հատկացվել է 394.1 միլիարդ դրամ՝ ամբողջ 2025 թվականի համար նախատեսված 360.8 միլիարդ դրամի դիմաց (2024 թվականին՝ 313.6 միլիարդ դրամ)։
2026 թվականի պետական բյուջեի համաձայն՝ այս տարվա վերջին կառավարության պարտքը կկազմի 15,152.8 միլիարդ դոլար (6 տրիլիոն 310.3 միլիարդ դրամ), որը կազմում է ՀՆԱ-ի 52.9%-ը։ Պարտքը մարելու և սպասարկելու համար կառավարությանը անհրաժեշտ կլինի 1.05 տրիլիոն դրամ (միայն 420 միլիարդ դրամ՝ պարտքի տոկոսագումարները վճարելու համար)։
