Հինգշաբթի, 25 Հունիսի 2026 14:39
Ալեքսանդր Ավանեսով

Հայաստանում նախատեսվում է ներդնել բջջային հեռախոսների IMEI-կոդերի վերահսկման համակարգ

Հայաստանում նախատեսվում է ներդնել բջջային հեռախոսների IMEI-կոդերի վերահսկման համակարգ

Արմինֆո.Հայաստանում նախատեսվում է ներդնել բջջային հեռախոսների IMEI-կոդերի վերահսկման համակարգ։ ՀՀ կառավարությունը հունիսի 25-ի նիստում հավանություն է տվել "Էլեկտրոնային հաղորդակցության մասին"օրենքում փոփոխությունների նախագծին:

 

Ներկայացնելով փոփոխությունները՝ ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Մխիթար Հայրապետյանը նշել է, որ Հայաստանում IMEI-կոդերի համակարգի վերահսկողության բացակայությունը նպաստում է չհայտարարագրված, կեղծ կամ փոփոխված IMEI - կոդերով բջջային հեռախոսների տարածմանը, ինչը հանգեցնում է հարկային կորուստների, շուկայական մրցակցության խեղաթյուրման և անվտանգության տեխնիկական ռիսկերի մեծացման: IMEI -կոդերի վերահսկողության մեխանիզմների բացակայության արդյունքում չի երաշխավորվում անձնական տվյալների պաշտպանությունը, հատկապես՝ Հայաստանում ժամանակավորապես գտնվող անձանց: Ներկայումս բացակայում են բջջային հեռախոսների գրանցումն ու շրջանառությունը կարգավորող իրավական նորմերը, այն է ՝ բացակայում են բջջային հեռախոսների ներմուծման և վաճառքի թույլտվությունների տրամադրման և ներմուծված բջջային հեռախոսների գրանցման նորմերը: Առկա խնդիրներն անհետաձգելի առաջնահերթություններ են տեղեկատվական անվտանգության և էլեկտրոնային հաղորդակցության կարգավորման ոլորտում:

 

Հիմնվելով միջազգային փորձի, մասնավորապես, ԵԱՏՄ անդամ երկրներում նորմատիվ ակտերի բովանդակության վրա, նախատեսվում է ներդնել արդյունավետ համակարգ, որն ապահովում է ներմուծվող բջջային հեռախոսների ամբողջական գրանցումը և համաձայնեցումը ՝ միջազգային առաջատար պրակտիկային համապատասխան: IMEI միասնական համակարգի ներդրումը թույլ կտա համեմատել մաքսային տվյալները, օպերատորների և միջազգային ռեգիստրների ակտիվացման տվյալները, ինչը թույլ կտա ակտիվացնել միայն օրինական ներմուծված բջջային հեռախոսները: Սա նաև հնարավորություն կտա կրճատել հեռախոսների ապօրինի շրջանառությունը, ուժեղացնել պետական վերահսկողությունը և բարձրացնել հասարակական անվտանգությունը ։ Ժամանակակից զարգացող թվային աշխարհում նման համակարգի ներդրումը կապահովի երկրի տնտեսական բարեկեցությունը, հանցագործությունների կանխարգելումը, հայտնաբերումն ու բացահայտումը, ինչպես նաև անհատի իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունը:

 

Օրինագծով առաջարկվում է օրենսդրորեն սահմանել ֆիզիկական անձի համար իր նոր բջջային հեռախոսի IMEI կոդը առցանց գրանցելու, IMEI գրանցման եւ վերահսկողության միասնական պետական համակարգի, բջջային կապի ծառայությունների մատուցման ժամանակ IMEI համապատասխանության պարտադիր պահանջի, պետական մարմինների, մաքսային ծառայությունների եւ կապի օպերատորների միջեւ IMEI տվյալների բազաների պատշաճ համատեղելիության ապահովման հնարավորության ներդրումը: Առաջարկվող իրավական կարգավորումը ներառում է IMEI-ի պարտադիր գրանցում օրինական ներմուծման պահից ՝ միաժամանակ սահմանափակումներ մտցնելով մաքսային ձևակերպում չանցած սարքերի պատճենման, կոդերի փոփոխման և ակտիվացման համար: Նախագծի ընդունումը կնպաստի ստվերային տնտեսության կրճատմանը, շարժական սարքերի շուկայի կարգավորմանը և սպառողների պաշտպանությանը, մասնավորապես, հեռախոսների գողությունների և խարդախ հանցագործությունների կանխարգելմանը, հանրապետությունում անվտանգության ռիսկերի նվազեցմանը և կիբեռանվտանգության մակարդակի բարձրացմանը, սարքերի ամբողջական հետագծելիությունն ապահովող փոխգործունակ տվյալների բազաների ներդրմանը: