ԱրմԻնֆո.Հայաստանը բարձր է գնահատում Եվրոպական միության (ԵՄ) աջակցությունը, սակայն երկիրը նպատակ չունի վերակողմնորոշել իր արտահանումը ռուսական շուկայից դեպի եվրոպական։ Այս մասին հայտարարել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը՝ մի շարք հայկական ապրանքների նկատմամբ Ռուսաստանի կողմից սահմանված սահմանափակումների և արտահանումը դեպի ԵՄ երկրներ վերակողմնորոշելու փորձերի ֆոնին։
Պապոյանի խոսքով՝ երկրի նպատակն արտահանման դիվերսիֆիկացումն է։ «Մեր նպատակը, անշուշտ, արտահանման դիվերսիֆիկացումն է, այսինքն՝ մենք ցանկանում ենք արտահանել ոչ միայն Եվրոպա, այլև Մերձավոր Արևելք, Չինաստան, ասիական շուկաներ, Ռուսաստան. բոլոր շուկաներն էլ կարևոր են և մեզ համար թիրախային են։ Եվ իհարկե, մենք բարձր ենք գնահատում ԵՄ աջակցությունը, բայց, այդուհանդերձ, ցանկանում եմ նշել, որ մեր նպատակը չէ ռուսական շուկայից վերակողմնորոշվել դեպի եվրոպական հուն»,- «Արմենպրես»-ին տված հարցազրույցում ընդգծել է էկոնոմիկայի նախարարության ղեկավարը։
Ավելին, Պապոյանը վստահեցրել է, որ Ռուսաստանի Ռոսսելխոզնադզորի ղեկավար Սերգեյ Դանկվերտի այն հայտարարությունները, թե հայ կողմը չպასუხող է թողնում իր կառույցից ուղարկված նամակները, հիմք չունեն, եւ Հայաստանը միշտ պատասխանում է ռուս գործընկերներից ստացվող հարցումներին։
Նա նաև տեղեկացրել է, որ հաջորդ ամիս մտադիր է իրականացնել Ռուսաստան երկու այց և հանդիպումներ ունենալ այնտեղ տարբեր գործընկերների հետ, որոնց հետ նաև այս հարցերը կընդգծվեն։ «Պլանավորված են հանդիպումներ երկու տարբեր գործընկերների հետ։ Մենք կըքննարկենք այս հարցերը, որովհետև կարծում եմ, որ դրանք պետք է քննարկվեն բանակցային սեղանի շուրջ եւ կարող են լուծվել ռուսաստանյան կողմի հետ համակարգված աշխատանքի արդյունքում։ Սակայն չեմ բացառում, որ կան հարցեր, որոնք գործընկերները բարձրացրել են եւ որոնցից, հնարավոր է, մինչ օրս պատասխան չի տրվել։ Պետք է պարզենք, թե ինչ հարցեր են դրանք, ներկայացնենք դրանք Տնտեսական նախարարություն եւ լուծենք»»,- հայտնել է Պապոյանը։
Խոսելով այն մասին, թե ինչպես է Տնտեսության նախարարությունը լուծում հայկական ձեռնարկությունների ու արտահանողների խնդիրները՝ հաշվի առնելով, որ ռուսական կողմի հետ առաջացած հարցերը դեռ կարգավորված չեն եւ մի շարք երթուղիներով արտահանումը Ռուսաստանի ուղղությամբ փաստացի դադարել է, Պապոյանը վստահեցրել է, որ դա տեղի է ունենում արտահանման բազմազանացման հաշվին։ Նրա խոսքով՝ իր ղեկավարած նախարարությունը մասնակիորեն կարգավորել է իրավիճակը՝ ակտիվ աշխատելով մասնավոր բիզնեսի հետ։ Միաժամանակ նա ընդունել է, որ գրանցվել է «փոքր» նվազում ցուցանիշներում։ «Հորդան 1-ից մինչեւ 15 հունիս անցած տարվա ընթացքում Հայաստանի արտահանումը որոշակի ապրանքային երթուղիներով, որոնք հիմա են արգելափակված, կազմել է մոտավորապես 2300-2400 տոննա, որոնցից 90 և ավելի տոկոսը ընկնում էր Ռուսաստան։ Այսօր նույն ապրանքային երթուղիներով Հայաստանի արտահանումը կազմում է մոտավորապես 1900 տոննա։ Այո, կա նվազում, բայց այն չէ այն ծավալներով, ինչ եղավ նախկինում։ Ռուսաստանի համար արտահանված ապրանքների մեծ մասը այսօր ուղորդվում է այլ երկրներ՝ Եվրոպական երկրներ, Ուկրաինա, Վրաստան և այլն, այսինքն՝ աշխարհագրական ընդգրկումը դարձավ լայն։ Այո, խնդիրներ կան, բայց դրանք չեն այն մասշտաբներով, ինչ ենթադրվում էր, իրականում 70 տոկոսը կամ ավելին պարզապես արտահանվում է մյուս երկրներ», - պարզաբանել է Պապոյանը։
Միաժամանակ Հայաստանի տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարի գլխավորը երազանք ունեցել է, որ հայ-ռուսական բարձր մակարդակի քաղաքական, տնտեսական եւ անձնային կապերը اپنا ներդրումը կունենան եւ ռուսական շուկան նորից կբացվի Հայաստանի համար։ Նա չի կարող պատկերացնել, որ երկու ռազմավարական գործընկերների հարաբերությունները կարող են այլ կերպ զարգանալ։ «Միայն մի տնտեսական միության կազմում գտնվող երկրների մեջ կարող են խնդիրներ առաջանալ, բայց հենց այդ տնտեսաին միությունը պետք է օգնի դրանք լուծել։ Մեր խնդիրը վերջիվերջո այն է, որ գտնենք համապատասխան բանաձևեր մեր ռուս գործընկերների հետ եւ դրանց շրջանակներում առաջարկենք լուծումներ՝ մեր արտահանման վերսկսման համար, որովհետև մենք նույնպես համաձայն ենք, որ Հայաստանից դեպի բարեկամ երկրներ և ընդհանուր առմամբ բոլոր ուղղություններով պետք է արտահանվի որակյալ արտադրանք», - ամփոփել է Պապոյանը։
Հիշեցնենք, որ մայիսի 15-ին Ռոսսելխոզնադզորի ղեկավարը Սերգեյ Դանկվերտը բանակցել է Հայաստանի Սննդամթերքի անվտանգության ինսպեկցիոն մարմնի ղեկավար Տիգրան Պետրոսյանի հետ։ Կողմերը քննարկել են երկու երկրի համապատասխան մարմինների համագործակցության հարցերն ու պահանջների պահպանումը՝ հայկական բուսական և կենդանական արտադրանքի Ռուսաստանի շուկա մատակարարումների ժամանակ։ Հայկական կողմի խնդրանքով Ռոսսելխոզնադզորը անցկացրել է այն ձեռնարկությունների ստուգում, որոնց մատակարարումները ՌԴ-ում դադարեցվել էին կասկածի տակ գտնվող՝ ենթադրյալ եվրոպական ծագում ունեցող կեղծված ձկնային արտադրանքի ներմուծման պատճառով։ Հունիսի 12-ից Ռոսսելխոզնադզորը սահմանափակել է Հայաստանից բոլոր կարանտինային ենթակա ապրանքների ներմուծումն ու դրանց թրանսիտը Ռուսաստանով դեպի այլ ԵԱՏՄ երկրներ։ Մայիսի 22-ից Ռուսաստանը սահմանափակումներ է մտցրել հայկական ծաղիկների ներմուծման վրա, իսկ մայիսի 20-ից՝ մրգի-բանջարանային արտադրանքի վրա։ Բացի այդ՝ Ռուսաստանը սահմանափակել է գիշերային ջրերի, կոնյակի, գինու ներմուծումը։ Հայաստանի իշխանություններն ու դիտորդները Մոսկվայի քայլերը կապում են ոչ միայն սանիտարական պահանջների հետ, այլև հարաբերությունների կտրուկ վատթարացման հետ՝ Հայաստանի վարչապետի ԵՄ ու ԱՄՆ հետ մոտեցման ուղղությամբ իրականացված կուրսի ֆոնին։ Ընդգծելի է, որ դրանից հետո ԵՄ-ն հայտարարեց, որ պատրաստ է տրամադրել Երևանին ֆինանսական օգնություն, ինչպես նաև Հայաստանի համար սահմանել արտահանման ճյուղում արտոնյալ պայմաններ։
